Wysoczyzna Elbląska. Rzadkie i chronione

poniedziałek, 30 grudnia 2013

Rzęsiak piękny (Ptilidium pulcherinum)




    Wątrobowiec ten  tworzy żółtozielone, nieregularnie rozgałęzione, przylegające do podłoża darnie. Gametofit dwupienny, rośliny męskie są mniejsze od żeńskich i często razem z nimi tworzą mieszane darnie. Porasta korę drzew liściastych, głównie brzóz, znacznie rzadziej rośnie na skałach.








Park krajobrazowy wysoczyzny elblaskiej



niedziela, 29 grudnia 2013

Wpływowy intruz



   Nadmierna populacja tego drapieżnika na wodach zalewu wiślanego przyczyniła się do powstania tego roku dwóch sztucznych ,pływających wysp, w tym jednej w zatoce elbląskiej, które mają na celu przywrócenie populacji gniazdujących tu ptaków i zabezpieczenie ich gniazd od wścibskiej i drapieżnej norki amerykańskiej, która mimo, że jest dobrym pływakiem ,na wyspę nie dostanie się z uwagi na jej zabezpieczenia.

   Na tą norkę amerykańską trafiłem wczoraj w Kadynach.







sobota, 28 grudnia 2013

Północne Śnieguły



     Dziś pierwszy słoneczny od dawien-dawna dzień , wiec wypadało wyskoczyć na zatokę elbląską, a że wczoraj otrzymałem informacje o śniegułach na plażach w okolicy Kadyn , wiec decyzja była jednoznaczna. Zjawiłem się już przed świtem , ale dopiero po dwóch godzinach pojawiły się pierwsze ptaki w nielicznych stadkach.
   Śnieguła to ptak gniazdujący w kamienistych, północnych tundrach, ale jest ptakiem wędrownym ,dlatego  zimą możemy obserwować je na naszych wybrzeżach.







Śnieguła zwyczajna (Plectrophenax nivalis)


piątek, 27 grudnia 2013

Łuskolist rozesłany (Lepidozia reptans )




   To bardzo drobny, niemal niezauważalny wątrobowiec porastający zazwyczaj ciemniejszą , spodnią stronę butwiejących pni.


 
Park krajobrazowy wysoczyzny elbląskiej
wąwóz rzeki Olszanki

czwartek, 26 grudnia 2013

Przylepniczka szorstka (Melanohalea exasperata)



  Stary powalony dąb pozwolił mi znaleźć tego rzadkiego porosta na jednej z porozrzucanych w promieniu kilkunastu metrów gałęzi






Park krajobrazowy wysoczyzny elblaskiej
Gatunek ujęty na czerwonej liście porostów ze statusem "CR"- krytycznie zagrozony. Gatunek ściśle chroniony 


 

środa, 25 grudnia 2013

Brodaczka (usnea )




    Wszystkie porosty z rodzaju usnea objęte są w Polsce ścisłą ochroną i należą do rzadkich i jeszcze bardziej trudno oznaczalnych porostów. Aby podjąć się oznaczenia nie wystarczy tylko zwykłe zdjęcie , ale skrupulatnie obfotografowane fragmenty plechy, lub opisanie w terenie wszystkich szczegułów z pomocą silnej lupy. Należy zwrócić uwagę na takie szczegóły jak :
- kolor nasady -zaczerniona, przyciemniona, nie odbiegająca od koloru głównej gałazki
- wielkość całej plechy
- kształt plechy - krzaczkowata, zwisajśca,wiotka, sztywna
- boczne gałązki ostro czy tępo zakończona
- czy boczne gałązki u nasady z główna zwężają sie mocno, nieznacznie, czy w ogóle
- czy występuja apodecja
- czy soralia występują licznie, na głównych gałązkach , bocznych, czy tylko na końcach odcinków
- główna łodyga przegubowa, czy posiada pęknięcia poprzeczne, wzdłużne, czy bruzdki
- drobne boczne gałązki prostopadłe, czy zakrzywione
To oczywiście nie wszystkie cechy makro potrzebne do określenia gatunku.
   Przy poniższych brodaczkach pochylałem się najpierw w terenie, potem przy komputerze około 10 godzin i nie wiem czy gdyby nie była to zimowa posucha , czy poświeciłbym im ponownie tyle czasu.

Brodaczka kędzierzawa (Usnea subfloridana)




Brodaczka kępkowa (Usnea hirta)




brodaczka zwyczajna (Usnea filipendula )

Park krajobrazowy wysoczyzny elbląskiej
Gatunek chroniony

poniedziałek, 23 grudnia 2013

skrzydlik cisolistny (Fissidens taxifolius)



  Wracamy na ziemię, to znaczy do Polskiego lasu . To mech preferujący środowiska leśne . Porasta obumarłe pnie.








Park krajobrazowy wysoczyzny elblaskiej

niedziela, 22 grudnia 2013

Zakhyntos



     Trafiłem tam podczas suchej pory ,wiec znaczna część roślin , była już uschnięta.  Jednego dnia wybrałem się na kilka godzin pieszo za miasto w góry, ale gdzie okiem sięgnąć same gaje oliwne i żółte , wysuszone trawy.


Lantana (lantana sp)




Scolymus hispanicus




Ślaz dziki (Malva sylvestris)




arum sp.




Urginia morska (Urginea maritima)




Urginia morska (Urginea maritima)

sobota, 21 grudnia 2013

Zakhyntos



  W oczekiwaniu na przejaśnienia, zamieszczę w dwóch odsłonach kilka kolorowych wspomnień z lipcowej wycieczki na Grecką wyspę Zakhyntos.

   Motyli widziałem sporo, ale okazały się bardzo płochliwe więc często się poddawałem i odpuszczałem pogoni za nimi, ale jeden tak przykuł moją uwagę , ze nie mogłem mu odpuścić i w końcu po godzinie uganiania sie za nim po ciernistym wzgórzu dorwałem go na liściu palmy. To motyl z pierwszego zdjęcia, jak sądzę jakiś zawisak ,bo bardzo masywny i o rozpiętości skrzydeł kilkunastu centymetrów , a jego lot w niczym nie przypominał delikatnego lekkiego lotu motyla. Raczej wyglądał w locie jak ciężki , ale szybki i zwrotny ptak. Do tego jeszcze ten szelest trzepoczących skrzydeł , który dał się słyszeć już z kilkunastu metrów

Paysandisia archon



Paź królowej (Papilio machaon)



Polyommatus icarus




   Jaszczurek jakby sie wydawało inaczej, było niewiele i  spotkałem tylko te dwie, z czego gekon murowy był moim współmieszkańcem i co dzień zasypiałem i budziłem się wpatrzony w niego na suficie. Mocno też gryzie o czym przekonałem się próbując się z nim zaprzyjaźnić.
Gekon murowy (Tarentola mauritanica)


                                                                          Podarcis tauricus ionicus



Codophila varia



Cyrtophora citricola


czwartek, 19 grudnia 2013

Zielone płuca



  Bez względu na porę roku, zawsze zielone. Zimą kiedy w koło szaro, oczywiście bardziej zauważalne. Porosty nadrzewne to epifility . Nie są więc pasożytem , a tym samym nie szkodzą drzewu a jedynie korzystają z nich jako podpory.

Nibypłucnik wątpliwy (Cetrelia olivetorum)
Park krajobrazowy wysoczyzny elblaskiej
Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status EN – gatunek wymierający .Gatunek chroniony



płucnica zielonawa (Cetraria chlorophylla)
Gatunek chroniony

poniedziałek, 16 grudnia 2013

Usznica spłaszczona (Radula complanata)



   Roślina należąca do wątrobowców, ale na pierwszy rzut oka przypomina porost płaszczynkę, tworząc podobne okrągłe rozety na pniach drzew , choć rzadko na gołych drzewach. Częściej wije się wśród mchów. Tego dnia podczas poszukiwania płaszczynek (Melanelixia sp) natknąłem się  właśnie na tego wątrobowca o czym przekonałem się dopiero po powiększeniu.


środa, 11 grudnia 2013

Pawężnica łuseczkowata (Peltigera praetextata)



  To leśny porost porastający zazwyczaj martwe, wilgotne pnie . Cechą , która zwraca na siebie uwagę to duża, ciemna i pofałdowana  plecha. Na niej bardzo często jak i w tym przypadku występują izydia ,czyli drobne wyrostki , które po oderwaniu mogą służyć jego rozmnażaniu. Dolna strona plechy tego porostu jest wyraźnie żyłkowana z prostymi chwytnikami , które posiadają krótkie boczne rozgałęzienia.







Park krajobrazowy wysoczyzny elbląskiej
Porost objęty w Polsce ochroną

wtorek, 10 grudnia 2013

Gibellula sp.



   To grzyb pasożytujący na pająkach. Grzybnia rozwija się we wnętrzu pająka oraz na zewnątrz. Pająk zostaje porażony, umiera,  a grzyb zaczyna "kiełkować" na zewnątrz tworząc konidialne trzonki.


poniedziałek, 9 grudnia 2013

niedziela, 8 grudnia 2013

Pierwszy śnieg



   Pierwszy padał parę dni temu. Dwa dni temu spadł taki, który poleżał. Potem w nocy dosypało i wczoraj miałem okazję w lesie brnąć przez całkiem spore zaspy, przedzierając się przez  leżące pod ciężarem śniegu gałęzie drzew.

Park krajobrazowy wysoczyzny elbląskiej



I trochę głębiej w lesie...




sobota, 7 grudnia 2013

oranżowiec pomarańczowy (Pycnoporellus fulgens)



  Początkowo myślałem, że to gęstoporek cynobrowy, ale po lepszym przyjrzeniu się doszedłem do wniosku, że to oranżowiec pomarańczowy.

Park krajobrazowy wysoczyzny elbląskiej
Status na czerwonej liście "V" - narażony na wyginięcie

czwartek, 5 grudnia 2013

skórnik ochrowożółty (Stereum ochraceoflavum)



   Częściej niż w tym przypadku spotykany jest na cieńszych gałęziach stąd druga jego nazwa skórnik gałązkowy. W początkowej fazie bardzo podobny do również młodego skórnika szorstkiego. Grubość owocników, to jedna z cech charakterystycznych dla obu gatunków.


środa, 4 grudnia 2013

wtorek, 3 grudnia 2013

Ząbkowiec ochrowy (Steccherinum ochraceum)



  Grzyby nadrzewne zimą (można przyjąć, że już mamy zimę :)) nabierają barw , ale pewnie to tylko złudzenie , bo las świeci pustkami ,a one są niemal jedynym żywym akcentem o tej porze roku.







poniedziałek, 2 grudnia 2013

Grzyby entomopatogenne




  Cordyceps stylophora na larwie chrząszcza z rodziny kusakowatych , w typowym dla niej środowisku - gnijącym kawałku drewna i nietypowym dla grzyba kształcie tj. rozdwojonej podkładce ponad częścią zarodnionośną .








    Isaria sp. Najprawdopodobniej Isaria Farinosa na zmumifikowanej  larwie ,chyba błonkówki ,znaleziony w typowym dla niego żyznym i omszonym zboczu , pod bukami.

Park krajobrazowy wysoczyzny elblaskiej