Wysoczyzna Elbląska. Rzadkie i chronione

niedziela, 29 stycznia 2023

Dzióbek rozwarty (Oxyrrhynchium hians)

 


   Dzióbek rozwarty to rozłożysty mech rosnący na glebie, stopach drzew (Alnus glutinosa, Fraxinus excelsior, Acer pseudoplatanus) oraz kamieniach, w korycie potoku i na skarpach, w różnych zbiorowiskach zacienionych i nieco wilgotnych. 




                                        Kretowiny


sobota, 28 stycznia 2023

Widłoząb błotny (Dicranum bonjeanii)

 


    Widłoząb błotny rośnie na torfowiskach przejściowych. W podobnym siedlisku można spotkać widłozęba miotlastego , jednak ten nie ma liści pomarszczonych. Takie ma np widłoząb kędzierzawy rosnący na innych siedliskach. Obydwa te gatunki mają liście bardziej zgięte.  Widłoząb błotny ma liście przeważnie proste. 



                                                            Piłąg. Torfowisko przejściowe


piątek, 27 stycznia 2023

Hedwigia rzęsowata (Hedwigia ciliata)

 


    Hedwigia rzęsowata to mech , którego można spotkać na skałach lub polnych kamieniach. Lekko zakrzywione liście są przeważnie zielone lub żółtozielone i  odchylają się od łodyg pod kątem 45–75 °gdy są wilgotne. Natomiast gdy są suche stają się bardziej szarozielone i blade i są wyprostowane lub przyciśnięte wzdłuż łodyg.



                    Kretowiny




czwartek, 26 stycznia 2023

Głowiak długokłosy (Cephalozia macrostachya)

 


    Cephalozia macrostachya to wątrobowiec tworzący zwarte pokrycia o wysokości kilku milimetrów. Gatunek charakterystyczny dla torfowisk.


 







                Kretowiny. 


środa, 25 stycznia 2023

Wgłębka pływająca (Riccia fluitans)

 


   Wgłębka pływająca to wątrobowiec o widlasto rozgałęzionej plesze. Może swobodnie unosić się na wodzie, jak też rosnąć na mulistych brzegach. Rośnie w wodach stojących takich jak niewielkie zbiorniki astatyczne, starorzecza, doły potorfowe. 



                              Tątławki


wtorek, 24 stycznia 2023

Mglisty las

 

    Mglisty las laurowy na płaskowyżu Paul da Serra. Tam naprawdę można się zgubić. Chwilami mgła gęstniałą na dwu metrową widoczność.


  







                 Madera . Posto Florestal Fanal. Lipiec 2022


poniedziałek, 23 stycznia 2023

Pico Ruivo

 


   Pico Ruivo to najwyższy szczyt Madery , z którego prowadzi ciekawy , choć męczący szlak na Pico Arieiro , drugi z najwyższych szczytów. W górach tych podobno bardzo często występuje zjawisko "morza chmur" zwane inwersją.




                                                     Madera . Lipiec 2022



niedziela, 22 stycznia 2023

Ponta de Sao Lourenco

 


     Najdalej wysuniętą na wschód częścią Madery jest półwysep św. Wawrzyńca (Ponta de Sao Lourenco),który ciągnie się 9 km w głąb morza .Jednocześnie to najbardziej surowa część wyspy.












                       Madera . Lipiec 2022


sobota, 21 stycznia 2023

Teucrium scorodonia (Ożanka nierównoząbkowa)

 


   Roślina z rodziny jasnotowatych, spotkana w górach Madery Pico Ruivo. W Polsce występuje rzadko, przeważnie na zachodzie.




                     Madera. Lipiec 2022


piątek, 20 stycznia 2023

Orobanche minor (Zaraza drobnokwiatowa)

 



  Zaraza drobnokwiatowa pasożytuje najczęściej na roślinach z rodziny bobowatych, ale również na astrowatych . 

   Rosła na zboczu góry Pico de Ruivo, między skałami. W Polsce występuje tylko na południu kraju.







                                Madera. Lipiec 2022


czwartek, 19 stycznia 2023

Persicaria capitata (Rdest główkowaty)

 


      Roślina ta pochodzi z Azji, ale można spotkać je w wielu regionach świata. W Polsce nie występuje. Na Maderze często rośnie w kamiennych korytach kanałów nawadniających levady.




                                Madera. Lipiec 2022


środa, 18 stycznia 2023

Sibthorpia peregrina

 


    Endemit Maderskich lasów laurowych, należący do rodziny babkowatych (Plantaginaceae).



                                            Madera . Lipiec 2022


wtorek, 17 stycznia 2023

poniedziałek, 16 stycznia 2023

Carlina salicifolia

 


    Górska roślina endemiczna dla wysp Makaronezji, rosnąca na kilfach i skalistych zboczach górskich.




                                                   Madera . Pico Ruivo. Lipiec 2022


niedziela, 15 stycznia 2023

Pericallis aurita



      Roślina o wysokości do 150 cm , niegdyś zaliczana do rodzaju Senecio. Ta roślina , jak i cały rodzaj Pericallis liczący 15 gatunków  , to rośliny endemiczne dla wysp Makaronezji , w skład których wchodzi między innymi Madera, na której rośliny te rosną wzdłuż lewad. 



                       Madera. Lipiec 2022

 

sobota, 14 stycznia 2023

Lepnica Nadmorska (Silene uniflora)

 


    Roślina rosnąca na skalistych wybrzeżach, najczęściej atlantyckich wybrzeżach Europy, ale również morza śródziemnego i Bałtyku. W Polsce nie występuje.




                          Madera. Ponta de Sao Lourenco. Lipiec 2022



piątek, 13 stycznia 2023

Plagiochasma rupestre

 

     Wątrobowiec należący do rodziny manniowatych (Aytoniaceae). Posiada on charakterystyczną niebieskawo-zieloną, rozgałęzioną plechę z purpurowymi brzegami. Rośnie na nagiej glebie, pniach i kamieniach. 



                         Madera. Lipiec 2022


czwartek, 12 stycznia 2023

Selaginella kraussiana (Widliczka Kraussa)

 


   Płożąca się roślina z rodziny widliczkowatych . Pochodzi z Afryki , ale rozprzestrzenił się , docierając do zachodniej Europy.




                                       Madera . Lipiec 2022


środa, 11 stycznia 2023

Stereocaulon pileatum (Chróścik główkowaty)

 


   Chróścik główkowaty to porost o szarej ziarenkowatej plesze pierwotnej i składajacej się z kilkumilimetrowych pseudopodecji plechy wtórnej. 

  W Polsce występuje rzadko, w południowej Polsce na drobnych kamieniach nasypów kolejowych.



                      Madera . Lipiec 2022


wtorek, 10 stycznia 2023

Stereocaulon azoreum

 


    Porost ten należy do rodziny chróścikowatych (Stereocaulaceae). Posiada charakterystycznie rozgałęzione podecja i czarne , okrągławe owocniki.   W Polsce nie występuje.








                       Madera . Lipiec 2022


poniedziałek, 9 stycznia 2023

Parmotrema crinitum (Kobiernik postrzępiony)

 


  Plecha porozcinana na krawędziach , usłana długimi rzęskami i izydiami.  Podobny kobiernik orzęsiony (Parmotrema perlatum) nie posiada izydiów.  W Polsce gatunek ten nie był potwierdzony od lat 60tych.

   Na Maderze rósł na pniu w lesie wawrzynowym. 








                      Madera. Lipiec 2022



niedziela, 8 stycznia 2023

Lobaria macaronesica

 


      Porost ten występuje tylko na wyspach Makronezji. Na Maderze rośnie w lasach laurowych.








                                             Madera . Lipiec 2022


sobota, 7 stycznia 2023

Pararge xiphia

 


    Endemiczny dla Madery motyl z rodziny rusałkowatych. Zasiedla górskie lasy laurowe.




                                    Madera. Lipiec 2022


piątek, 6 stycznia 2023

Calliptamus madeirae

 

   

       Ciepłolubny gatunek z rodziny szarańczowatych występujacy na suchych i surowych terenach półwyspu świętego Wawrzyńca . W Polsce z rodzaju Calliptamus (nadobnik) występuje tylko rzadki  nadobnik włoski (Calliptamus italicus)



                                                                                           Madera. Lipiec 2022


czwartek, 5 stycznia 2023

Góropatwa czerwona (Alectoris rufa)

 


    Góropatwa czerwona na Maderze jest pospolitym ptakiem lęgowym. Zasiedla suche i trawiaste tereny górskie. 









                          Madera. Lipiec 2022




środa, 4 stycznia 2023

Murówka maderiańska (Teira dugesii )

 


    To gatunek jaszczurki pochodzący z Madery. Poza Maderą zasiedla Azory i inne mniejsze pobliskie wyspy. Zamieszkuje też około portową część Lizbony, gdzie została przypadkowo wprowadzona. Osiąga długość do 20cm.











                 
                                 Madera . Lipiec 2022


wtorek, 3 stycznia 2023

poniedziałek, 2 stycznia 2023

niedziela, 1 stycznia 2023

Dorytomus tortrix (wierciotek)

 

        Dorytomus tortrix należy do rodziny ryjkowcowatych. Spotkać go można od wczesnej wiosny żerującego na topoli osice.




                     Wysoczyzna Elbląska. Modrzewina. Maj 2022


sobota, 31 grudnia 2022

Omięk powolny (Lagria hirta)

 


    Pospolity gatunek leśny z rodziny czarnuchowatych (Tenebrionidae). Jest mało płochliwy a przy przemieszczaniu się bardzo powolny. Lata rzadko. W Polsce występuje podobny gatunek , nieco większy Lagria atripes.




     Wysoczyzna Elbląska. Lipiec 2022


piątek, 30 grudnia 2022

Zadomka leśna (Ectobius sylvestris)

 


    Zadomka leśna należy do karaluchów , ta jednak trzyma się z dala od siedzib ludzkich. Podobna do niej Zadomka polna (Ectobius lapponicus) ma przezroczystą obwódkę na przedpleczu , nie tak wyraźnie odgraniczona od czarnego tła jak ma  zadomka leśna.




                                                                  Wysoczyzna Elbląska. 


czwartek, 29 grudnia 2022

Biegacz granulowany (Carabus granulatus)

 


    Chrząszcz ten zasiedla różne siedliska, choć najbliższe są mu tereny leśne. W odróżnieniu od większości biegaczowatych , posiada w pełni rozwinięte skrzydła , dzięki czemu zdolny jest do lotu.




                                                         Wysoczyzna Elbląska. 


środa, 28 grudnia 2022

Barciel pszczołowiec (Trichodes apiarius)

 


   Barciel pszczołowiec to ciepłolubny chrząszcz z rodziny przekraskowatych (Cleridae). Jego larwy rozwijają się w gniazdach dzikich pszczół jak i w ulach. Dorosłe owady żerują na kwiatach z rodziny baldaszkowatych z których spijają pyłek. Nie gardzą też małymi owadami , które licznie odwiedzają kwiaty baldaszkowatych. 



                                           Prośno. Lipiec 2022


wtorek, 27 grudnia 2022

Złotawiec krótkoskrzydły (Euthystira brachyptera)

 

    Krótkie, łuskowate i różowe skrzydła posiadają samice . Samce mają je znacznie dłuższe. Jest to gatunek ciepłolubny, jednak na stanowiskach wilgotnych. 




                                         Rozlewiska  Gorzeń Mały. Sierpień 2023


poniedziałek, 26 grudnia 2022

Napierśnik torfowiskowy (Stethophyma grossum)

 


   Napierśnik torfowiskowy spotykany jest w środowiskach wilgotnych , najczęściej na torfowiskach , stąd nazwa gatunkowa. Samce tego gatunku są oliwkowo zielone, natomiast samice są bardziej kolorowe z większą lub mniejszą domieszką różu, choć bywają i brunatne . 




                                  Torfowisko Zawiat. Bieszkowice. Wrzesień 2022


niedziela, 25 grudnia 2022

Grzybówka różowawa (Mycena rosella )

 


   Nieduża grzybówka dorastajaca do max 15 mm średnicy kapelusza . Najczęściej rośnie na igliwiu.




                                                                     Kretowiny. Listopad 2022


sobota, 24 grudnia 2022

Elaphomyces muricatus (Jeleniak nastroszony)

 


    Grzyb rosnący pod ziemią, ale często można znaleźć je ponad nią w rozgrzebanej przez zwierzęta ściółce . Wielkość znalezionych owocników miała około 1,5cm.

  






                                     Kretowiny
Mikroskopował Marian Sęktas